تاریخ اندیشهی اقتصادی (20): ویلیام پتی و مالیات بر اجاره
سِرویلیام پتی بر این باور بود که اجاره، یعنی درآمدی که ملاکان از زمینهای خود حاصل میکنند و نمایانگر مازاد خالص ستاده است، میتواند مبدأ بنیادگذاری یک نظام مالیاتی باشد. اما پرسشی که در این راستا پیش آمد این بود که چگونه باید درآمد حاصل از زمین را برای اهداف مالیاتی ارزشگذاری کرد، بهویژه اگر که شخص مستأجر از زمین برای تولید محصولات مختلفی استفاده کرده باشد. پتی برای پاسخدادن به این پرسش ایدهی «برابرسازی بازدهها» را صورتبندی کرد—یعنی این تصور را که بازده مالی نهادههای تولیدی همچون زمین، کار و ماشینآلات در طی دفعات مختلف بهکارگیریشان به برابرشدن گرایش مییابند.
پتی در کتاب «مالیاتها و سهمها» (1662) میگوید اگر 100 مرد طی 10 سال به کشت غلات مشغول شوند و 100 مرد به مدت 10 سال در معدن نقره کار کنند، مازاد حاصله احتمالا همسان خواهد بود. این مقایسه مثال خوبی برای نشاندادن نگرش علمی و آماری پتی است، زیرا وجود 100 مرد نشانگر تفاوتها در توان تولید معدنکاران است و مدت 10 سال امکان ایجاد تفاوت در برداشت در اثر عواملی همچون تغییر شرایط آبوهوایی را میدهد. اما این بازدهها چگونه با هم برابر میشوند؟ پاسخ این است که اگر مازاد حاصل از مزرعهداری کمتر از بازده حاصل از معدنکاری شود، تولید از مزرعهداری به معدنکاری گرایش پیدا میکند. این تعدیلْ بازده نسبی در بخش معدنکاری را کاهش و در کشاورزی افزایش خواهد داد، تا آنجا که مازادها دوباره به تعادل برسند. پتی با مفروضانگاشتن این برابرسازی نتیجه گرفت که اجارههایی که از هر جریب زمین عاید مالک میشود، فارغ از اینکه مستأجر چه چیز در آنها تولید میکند، باید یکسان باشد. اکنون دیگر ارزش نقره میتوانست ارزش هر ستادهی دیگری را نیز تعیین کند.
پتی به نیکی دریافت که برابرسازی بازدهها فقط نشانگر یک گرایش است، اما شرایط دگرگونپذیر زندگی میتواند نرخ بازدهها را در هر مقطعی از زمان تغییر دهد. در اواخر قرن نوزدهم، آلفرد مارشال، اقتصاددان بریتانیایی، میان ارزشهای کوتاهمدت و بلندمدت تمایز قائل شد و بدینسان تبیینی فراهم آورد برای اینکه چگونه گرایش به برابرسازی در گذر زمان خودش را تعدیل میکند.
ترجمه از
Medema, Steven G, The Economics Book: From Xenophon to Cryptocurrency, 250 Milestones in the History of Economics, Union Square & Company, 2019.
کلمات کلیدی:
